Koran schrijven uit het hoofd: het verhaal van Omar ibn Sa’id en schrijven vanuit het hart

Koran schrijven uit het hoofd is een eeuwenoude islamitische traditie die vandaag opnieuw betekenis krijgt. Het verhaal van Omar ibn Sa’id laat zien hoe geloof, herinnering en schrift samenkomen — zelfs in de meest onmenselijke omstandigheden. Zijn levensverhaal is niet alleen geschiedenis, maar een inspiratie voor hoe wij vandaag onze band met de Koran kunnen verdiepen.

Het indrukwekkende levensverhaal van Omar ibn Sa’id

Heb je ooit gehoord van Omar ibn Sa’id? Hij was een moslimgeleerde uit West-Afrika die tot slaaf werd gemaakt en naar Amerika werd gebracht. Wat zijn verhaal zo bijzonder maakt, is dat we zijn leven deels kennen via zijn eigen handgeschreven teksten.

Toen zijn eigenaar ontdekte dat Omar een geleerd man was, werd hij gevraagd om zijn levensverhaal op te schrijven — zijn leven vóór zijn gevangenneming en slavernij. Wat direct opvalt, is hoe Omar zijn verhaal begint: niet met zijn naam, niet met zijn lijden, maar met Soera Al-Mulk.

Waarom begon hij met Soera Al-Mulk?

Omar schreef deze soera volledig uit zijn geheugen, na jaren van gevangenschap, zonder Mushaf. In Soera Al-Mulk spreekt Allah over Zijn absolute heerschappij — Al-Mulk, het Koninkrijk, de Macht.

Veel geleerden en historici leggen uit dat Omar zich, ondanks zijn fysieke slavernij, alleen als dienaar van Allah zag. Zijn lichaam kon bezit zijn van mensen, maar zijn ziel en geloof waren volledig van Allah. Door juist deze soera te kiezen, bevestigde hij zijn ware vrijheid.

“Gezegend is Hij in Wiens Hand het Koninkrijk is…”
(Soera Al-Mulk)

De Koran doorgeven aan de volgende generatie

Ik vertelde mijn kinderen het verhaal van Omar ibn Sa’id. Daarna stelde ik hen een vraag:

“Als jij jouw levensverhaal zou beginnen met een soera uit de Koran, welke zou jij kiezen?”

Het werd een gesprek vol reflectie, bewustzijn en liefde voor de Koran. Precies dát is wat zulke verhalen doen: ze maken de Koran levend, persoonlijk en dichtbij.

Koran schrijven uit het hoofd: een vergeten traditie

In grote delen van Afrika was — en is — het schrijven van de Koran uit het hoofd een bekende en levende praktijk. Kinderen leerden niet alleen reciteren, maar ook schrijven vanuit memorisatie.

In het Westen is dit helaas grotendeels verloren gegaan. Velen van ons, waaronder ikzelf, hebben nooit geleerd om Arabisch te schrijven als kind. Pas op latere leeftijd kwam die kennis.

Daarom probeer ik dit nu bewust anders te doen voor mijn eigen kinderen.

Juz Amma tracen: schrijven om te verbinden

Door Juz Amma te tracen, schrijven kinderen verzen die ze al uit het hoofd kennen. Dit is geen simpele schrijfoefening, maar een vorm van aanbidding:

• Het versterkt de band met Allah’s Woorden
• Het verdiept memorisatie van de Koran
• Het verbindt hart, hand en geheugen

Het doel is niet alleen mooie letters, maar dat de Koran dieper in het hart gegrift wordt.

Van hart naar hand, van hand naar leven

Het verhaal van Omar ibn Sa’id herinnert ons eraan dat de Koran niet alleen gelezen wordt — hij wordt geleefd, onthouden en geschreven, zelfs onder de zwaarste omstandigheden.

Moge Allah ons en onze kinderen maken tot mensen van de Koran.
Moge Hij ons de eer geven om Zijn Woorden niet alleen te reciteren, maar ook te dragen in ons hart — en ooit, met Zijn toestemming, de Koran uit het hoofd te schrijven.